:-)
elen

μεταξένια μαρμελάδα μούρο

 
μεταξένια μαρμελάδα μούρο

Μαρμελάδα μούρο

Βαθυκόκκινη σαν βύσσινο, γλυκιά σαν σταφύλι. Η μαρμελάδα μούρο έχει τους εβενόχρωμους τόνους του πορφυρού, μια ήπια βαθιά γλύκα και απροσδόκητα πλούσια γεύση.

Οι ζουμεροί καρποί του δένδρου που τρέφει τους μεταξοσκώληκες χιλιάδες χρόνια, στους κινέζικους μύθους συμβολίζουν την υπολογισμένη υπομονή, γιατί το δένδρο δεν ανθίζει πριν περάσουν τα κρύα· τα μούρα συμβολίζουν επίσης τη σκοπιμότητα και τη σοφία, μιας και μετά μπουμπουκιάζει ξαφνικά και πολύ γρήγορα, σαν να λέμε σ’ ένα βράδυ.

μαρμελάδα μούρο

Θρύλοι για το τσάι των ευγενών

Μύθοι και ιστορίες όλων των ειδών έχουν συνδεθεί με την μουριά σ’ όλο τον κόσμο, όλες τις εποχές. Είναι το σημείο εύρεσης του θεού και της θεάς (αρχαία Αίγυπτο), το μέρος που συναντούνται ο Ωρίων και η Σελήνη (κινέζικη μυθολογία), το ‘λαούτο’ απ’ όπου περνούν οι ψυχές πριν ξαναγεννηθούν, «το δένδρο της ζωής», το σύμβολο του τοξότη, το δένδρο (Fusang) που κάθεται το τρίποδο κοράκι-θεός (ανατολική Ασία) κλπ κλπ.

Όλα τα μέρη της μουριάς (μούρα, φύλλα, κλαδιά και ο φλοιός της ρίζας) χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, το δε τσάι από τα φύλλα της λευκής μουριάς «Sang ye Cha» ή τσάι των «ευσεβών/θείων ασκητών» (Qian Cheng de Yin Shi Cha) θεωρείται πηγή ευεξίας και θαυματουργή θεραπεία, το «βότανο της αθανασίας». Τα μούρα, από την άλλη, στην κινεζική φαρμακευτική, που λειτουργεί σχεδόν στον αντίποδα της δυτικής αντίληψης, είναι το μέσο για να τραφεί το γιν και το αίμα, να βελτιωθεί η λειτουργία των νεφρών, η αδυναμία από κόπωση, η αναιμία, η ακράτεια ούρων, η ζάλη και η δυσκοιλιότητα (στους ηλικιωμένους) καθώς και το πρόωρο γκριζάρισμα των μαλλιών.

mullberry-tree-chinese-art

Εικόνες από την αρχαία κινέζικη τέχνη και την χρήση της μουριάς. Κάτω δεξιά ο Isamu Noguchi με το φωτιστικό Akari, φτιαγμένο από βρασμένο φλοιό του δένδρου.

Wu Liang, ανάγλυφη παράσταση ιερού Xihe, yi και μουριάς - Wu liang shrine relief depicting xihe, yi, and fusang treeΤο δένδρο των τεχνών

Σε Ανατολή και Δύση η ιστορία δείχνει ότι η μουριά αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για ποιητές και καλλιτέχνες, απεικονίζεται σε διάφορες λογοτεχνικές συλλογές, χαίροντας τελικά πολύ μεγαλύτερης εκτίμησης από την σημερινή, περιορισμένη στο ρόλο του διακοσμητικού της ίσκιου. Ο Πλίνιος, ο Οβίδιος και ο Βιργίλιος έγραψαν για την μουριά που έφτασε από την Περσία μέσω των Ελλήνων στη Σικελία και στην Νότια Ευρώπη. Ο Καρλομάγνος (812 μ.Χ.) την μεταφέρει επίσης ανάμεσα στα υπόλοιπα φυτά για να καλλιεργηθεί στο αυτοκρατορικό του αγρόκτημα. Κάτω από τα φύλλα της ανθίζουν έρωτες κάθε είδους και μ’ αυτά οι δρόμοι και η βιομηχανία του μεταξιού.

………
A dog barks from the depths of a lane,
and a cock crows atop a mulberry tree
………

Tao Yuanming (365-427) “Field and Garden Poetry and other works” – Ancient and Early Medieval Chinese Literature Part II

Η μουριά του Βαν Γκογκ

O Βαν Γκογκ ζωγράφισε την περίφημη Μουριά (The Mulberry Tree) τον Οκτώβριο του 1889, σχεδόν ένα χρόνο πριν πεθάνει, σε μια περίοδο με σκαμπανεβάσματα και σε εποχή μεγάλης αυτογνωσίας περιβαλλόμενης από το χάος. Είχε συγκρουστεί με τον Gauguin, όπου συνέβη το γνωστό περιστατικό του αυτιού και είχε πάει να μείνει στο άσυλο Saint Paul, στο Saint-Remy, όπου συνέχισε να ζωγραφίζει πτυχές της εκεί ζωής του: τους γιατρούς, τους διαδρόμους, τα λουλούδια στους κήπους, τα χωράφια με το σιτάρι και τα δέντρα.

 Vincent van Gogh, The Mulberry Tree, Painting, Oil on Canvas, Saint-Rémy: October, 1889

Βαν Γκογκ, η Μουριά (The Mulberry Tree), Οκτώβριος 1889

Η μουριά ήταν ένα δέντρο από τον κήπο του ασύλου. Είναι κεντραρισμένη στον καμβά, με τα φθινοπωρινά πορτοκαλοκαφέ φύλλα της να καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του έργου και μεγαλώνει μόνη της από μια βραχώδη λοφοπλαγιά. Ενδεικτικό παράδειγμα της δουλειάς του, των γνώσεων πάνω στη θεωρία του χρώματος αλλά και του ενδιαφέροντός του για τον ιμπρεσιονισμό. Ταυτόχρονα όμως, είναι και μια ματιά στη ζωή του, τη θέση του στον κόσμο και την αντίληψή του για την μοντέρνα κατεύθυνση της ζωγραφικής. Δεν είχε σημασία τι του συνέβαινε, αν ζούσε σε ένα σπίτι με έναν φίλο ή με έναν ασθενή σε ένα ψυχιατρείο, το μόνο που ο Βαν Γκογκ μπορούσε να κάνει ήταν να συνεχίσει να ζωγραφίζει. (Vincent van Goghs: The Mulberry Tree, www.vangoghgallery.com/painting/the-mulberry-tree).

Giovanni Boccaccio, Πύραμος και Θίσβη

Giovanni Boccaccio, Πύραμος και Θίσβη, ξυλογραφία, 1473, 80 x 110 χιλ.

Pierre Gautherot, Πύραμος και Θίσβη, 1799

Pierre Gautherot, Πύραμος και Θίσβη, 1799

Αιματοβαμένοι μύθοι για ερωτευμένους

Στην ελληνική μυθολογία, η μαύρη μουριά (Morus nigra) συνδέεται με τον θλιβερό θάνατο του Πύραμου και της Θίσβης, δυο ερωτευμένων που απαγορεύονταν να παντρευτούν. Οι νεαροί εραστές έδωσαν κρυφό ραντεβού κάτω απ’ το δένδρο όπου και αυτοκτόνησαν πιστεύοντας ο ένας για τον άλλο πως ήταν ήδη νεκρός. Κάτι προς Ρωμαίος και Ιουλιέτα δηλαδή. Το αίμα τους πετάχτηκε και έβαψε τα λευκά μούρα σκουροκόκκινα, δίνοντας στη μουριά τον συμβολισμό των άτυχων και χτυπημένων απ’ τη μοίρα εραστών, που ενώθηκαν τελικά μέσα από τον θάνατο.
Στην αστρολογία ανήκει στα δένδρα που έχουν σχέση με τον παμπόνηρο Ερμή, τον ομιλητικό (ενίοτε και δημαγωγό) θεό της πειθούς.

μεταξένια μαρμελάδα μούρομαρμελάδα μούρο - προετοιμασίαμαρμελάδα μούρο - πέρασμα από σίταμεταξένια μαρμελάδα μούρο

Μαρμελάδα μούρο: 3 βασικά σημεία

Ιδιαίτερη μαρμελάδα λόγω χρώματος και υφής, που επίσης ταιριάζει εξαιρετικά με τυριά. Τα μαυροκόκκινα μούρα, γαντζωμένα στον μικρό τους μίσχο, έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό (85-88%), είναι γλυκά και διάστικτα από σπόρους.

  1. Δεν απαιτούν πολλή ζάχαρη ούτε πολύ βράσιμο.
  2. Το μόνο σχετικά χρονοβόρο στάδιο στην παρασκευή της είναι το καθάρισμα κάθε καρπού από τον μικρό του μίσχο. Κάντε το με μικρό μυτερό ψαλίδι, βολεύει περισσότερο.
  3. Λόγω της πληθώρας των σπόρων σ’ έναν τόσο μικρό καρπό, στη συνταγή υπάρχει ένα ενδιάμεσο στάδιο όπου η μαρμελάδα περνιέται από σίτα για να τους αποχωριστεί κατά το δυνατόν και το αποτέλεσμα να είναι ενιαίο και πιο καθαρό. Αυτό δίνει ωραία υφή στην μαρμελάδα μούρο, μειώνει όμως την τελική ποσότητα.

Κατά τα λοιπά, η συνταγή ακολουθεί τη γρήγορη λογική που έχουμε καθιερώσει στο pandespani για τις μαρμελάδες, ώστε να κρατούν όσο γίνεται περισσότερο τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες των φρούτων.

Μαρμελάδα μούρο

Προετοιμασία: 1 ώρα και μισή (το πολύ). Ο περισσότερος χρόνος αφορά στο καθάρισμα των μούρων. Είναι πιο ασφαλές στις μαρμελάδες να χρησιμοποιήσετε το θερμόμετρο, ώστε να ελέγχετε την θερμοκρασία με ακρίβεια. Αν δεν έχετε, ακολουθείστε τους χρόνους που αναγράφονται παρακάτω και προσέξτε τις θερμοκρασίες της φωτιάς.

Υλικά
1 κιλό μούρα
250 γραμ. ζάχαρη

80 γραμ. ζάχαρη
40 γραμ. πηκτίνη
χυμός από 1 λεμόνι (60 ml)

μεταξένια μαρμελάδα μούρο - παρασκευήΕτοιμάζετε τα μούρα: Καθαρίστε τα από τον μικρό μίσχο τους, κόβοντάς τον με ψαλίδι, πλύντε τα και αφήστε λίγο (2-3 λεπτά) να στραγγίσουν. Βάλτε στην κατάψυξη ένα μικρό πιατάκι να κρυώσει όσο κάνετε την μαρμελάδα για να ελέγξετε το ‘δέσιμό’ της στο τέλος.

Κάνετε την μαρμελάδα μούρο: Σε άνετη κατσαρόλα με βαρύ πάτο, βάζετε τη ζάχαρη και την ζεσταίνετε σε μέτρια (προς χαμηλή) φωτιά, ανακατεύοντας με ξύλινη κουτάλα, μέχρι να λιώσει (5 λεπτά περίπου). Προσθέτετε τα μούρα και ανακατεύετε. Σκεπάζετε και βράζετε έντονα για 5 λεπτά. Αφαιρείτε το καπάκι, ξαφρίζετε (αν χρειάζεται) και μαγειρεύετε (3-4 λεπτά περίπου) μέχρι η θερμοκρασία να φτάσει τους 100 βαθμούς C, ανακατεύοντας μερικές φορές. Αποσύρετε.

Αδειάζετε την μαρμελάδα μούρο σε μεγάλο σουρωτήρι-σίτα, τοποθετημένο πάνω σε μπολ (ή σε άλλη κατσαρόλα) και χρησιμοποιώντας ένα μεγάλο κουτάλι συνθλίβετε τους μαλακούς καρπούς ώστε να διαλυθούν και να περάσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος τους από τις τρύπες.
Σημείωση: Στη σίτα θα μείνει αρκετό ινώδες μέρος από τα μούρα – πιέστε τα όσο γίνεται σκουπίζοντας με το κουτάλι την εξωτερική επιφάνειά της για να συγκεντρωθεί όλο το υγρό μέρος.
μεταξένια μαρμελάδα μούρο - παρασκευή 2

Ολοκλήρωση: Φέρνετε ξανά την μαρμελάδα μούρο σε θερμοκρασία βρασμού και προσθέτετε το μείγμα ζάχαρης –πηκτίνης. Ανακατεύετε, προσθέτετε τον χυμό λεμονιού και βράζετε για 1-2 λεπτά ακόμη. Αποσύρετε.
Ελέγχετε το “δέσιμο” της μαρμελάδας, βάζοντας μια μικρή ποσότητα στο παγωμένο πιατάκι. Θα πρέπει το κουτάλι να ανοίγει μια καθαρή γραμμή, που να μένει. Αφήστε λίγο να κρυώσει και μεταφέρετε την μαρμελάδα σε αποστειρωμένα βάζα.
Σημείωση: Ο απλούστερος τρόπος να αποστειρωθούν τα καθαρά βάζα είναι να τα βάλετε μέχρι το λαιμό σχεδόν σε κατσαρόλα με νερό, το οποίο θα φέρετε σε σημείο βρασμού για μερικά λεπτά ή στο φούρνο, στους 100 βαθμούς για ένα 20λεπτο. Δείτε σχετικά και τις άλλες συνταγές μας με μαρμελάδες.
μεταξένια μαρμελάδα μούρο

Σερβίρισμα: Με όλους τους γνωστούς τρόπους -πάνω σε ψωμί ή φρυγανιά, με λίγο βούτυρο, δίπλα ή μέσα σε κρουασάν κλπ. Η μαρμελάδα μούρο ταιριάζει επίσης ωραία με μαλακά τυριά (ψημένα ή μη) αλλά και ώριμα σκληρά.

____________________________________________________________________________________________

Άλλες πηγές (εκτός των συνδέσμων): www.vitra.com/en-gb/product/akari-light-sculptures—table-lamps, www.gay-art-history.org/gay-history/gay-art/gay-art.html, https://en.wikipedia.org/wiki/Silk, http://journeytoforever.org/edu_silk_mulberry.html, Classical Chinese Literature: An Anthology of Translations (google books), www.ncbi.nlm.nih.gov/, The Meaning of China’s Most Ancient Art: An Interpretation of Pottery (e-google book), www.botanical.com/botanical/mgmh/m/mulcom62.html

About pandespani

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*