ΚΑΛΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ!
elen

παστίτσιο του μπαμπά (σε ρόλο μαμάς & κοινωνιολόγου)

 

το παστίτσιο του μπαμπά

Το παστίτσιο δεν είναι απλά ένα κλασικό φαγητό της ελληνικής κουζίνας. Είναι το απόλυτο οικογενειακό ελληνικό «φαγητό-μύθος»!

Και αυτό όχι επειδή αποτελεί «το πιο αγαπημένο φαγητό» μικρών και μεγάλων, περισσότερο ίσως από κάθε άλλο ελληνικό πιάτο. Ούτε γιατί η συνταγή είναι αυτόχθονη αλλά με κάποιες ασαφείς ρίζες στα Ιόνια, που επηρεάστηκαν σε επίπεδο τεχνικής και μόνον απ’ την Ιταλία (όπου σημειωτέον δεν υπάρχει ως πιάτο στην γνωστή μας μορφή). Ούτε ακόμη γιατί αποτελεί μαζί με τον μουσακά δείγμα της εισαγωγής της λόγιας κουζίνας απ’ τον Σιφναίο Τσελεμεντέ, στην απλοϊκή καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών.

Το παστίτσιο είναι μύθος γιατί έχει ρόλο, εγείρει συναίσθημα και δημιουργεί πολυεπίπεδους συμβολισμούς στην ελληνική κοινωνία.

Μετά από διεισδυτικές κοινωνιολογικές έρευνες ετών, που γκρίζαραν τους κροτάφους μου και ανέβασαν τη χοληστερίνη μου, θα μοιραστώ μαζί σας τον σημαντικό κοινωνικό ρόλο του στην Ελλάδα. Και ειδικά, πως από στοιχείο κληρονομιάς στις γονεϊκές σχέσεις, καθώς η αναφορά σ αυτό στις πλείστες των περιπτώσεων συνδέεται με την μαμά, μεταφέρεται στις σχέσεις των ζευγαριών και την οικογένεια. Αχταρμάς δηλαδή, όπως και η ιταλική έκφραση «che pasticcio» που υπονοεί την ανακατωσούρα, προκύπτουσα από την ομώνυμη μαγειρική τεχνική της διαστρωμάτωσης ετερόκλητων γεύσεων και υλικών που συντίθενται σε ένα ενιαίο φαγητό. Ένα παστίτσιο η ζωή μας, μ’ άλλα λόγια!

το παστίτσιο του μπαμπάΆρχισα να συνειδητοποιώ τι συμβαίνει με το παστίτσιο, διαβάζοντας πριν δυο χρόνια ένα άρθρο στο μπλογκ της φίλης μου, συναδέλφου διαφημίστριας και εκλεκτής μαγείρισσας Μαρίνας Λεωνιδοπούλου με τίτλο «Μάθε παστίτσιο κι άστο». Μου μπήκε έτσι η ιδέα να γράψω γι’ αυτό ως κοινωνικό σύμβολο -πέραν της μαγειρικής του υπόστασης- όταν θα ολοκλήρωνα την επίπονη μελέτη μου, κάτι που συνέβη λίαν προσφάτως. Έγραφε μεταξύ άλλων η Μαρίνα:

«Αιφνιδιάστηκα προ μηνός σε μια συζήτηση με μια γνωστή απ’ τα παλιά – μητέρα, ύπανδρη, σπουδασμένη, καλλιεργημένη, θεωρούσα και σύγχρονη – που δήλωσε ότι δεν είναι δα και περίεργο που σύζυγος εγκατέλειψε τη συζυγική εστία, αφού η κυρία του ένα παστίτσιο δεν είχε αξιωθεί να φτιάξει στα είκοσι σχεδόν χρόνια της σχέσης. Στο επιχείρημα ότι αυτήν ακριβώς τη γυναίκα είχε επιλέξει ο κύριος για σύζυγο και μητέρα των παιδιών του, τελώντας εν γνώσει* τόσο της έλλειψης μαγειρικών γνώσεων όσο και της απουσίας πρόθεσης να τις αποκτήσει στην πορεία, η απάντηση ήταν αποστομωτική. Ένα παστίτσιο μπορούσε ωστόσο να το ’χει μάθει».

pastitsio BarillaΑπ’ την ιστορία, που σημειωτέον δεν είναι συμπτωματική αλλά αντιπροσωπευτική του τι συμβαίνει στον ευρύτερο κοινωνικό ιστό, αποκαλύπτεται πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το παστίτσιο αποτελεί σε πρώτη ανάγνωση, σύμβολο της γυναικείας γαλιφιάς. Γιατί ασθενούσης της σεξουαλικής έλξης από την σύζυγο προς τον άνδρα του σπιτιού, η γυναίκα θυσιάζει δυο ώρες στην κουζίνα προκειμένου εκείνος να ικανοποιηθεί και να καταλαγιάσει την ερωτική του διάθεση μέσω του γευστικού αντιπερισπασμού. Άσε που αν ντερλικώσει τρία κομμάτια, πάει κατ’ ευθείαν για νανάκια και έτσι είναι υπό έλεγχο για πιθανά ξεστρατίσματα. Είναι φανερό ότι στη σκέψη μιας Ελληνίδας η οδός προς την πίστη ενός άνδρα περνά απαραιτήτως μέσα από ένα παστίτσιο που ενέχει ρόλο σεξουαλικού υποκατάστατου. Αλλά αυτό είναι μόνο η μπεσαμέλ της ανάλυσής μας, αυτή που ευωδιάζει και προκαλεί με τα ερωτικά αρώματα κρέμας και μοσχοκάρυδου.

η μπεσαμέλ και ο κιμάς στο παστίτσιο

η μπεσαμέλ και ο κιμάς στο παστίτσιο

Το σύνθετο στοιχείο της ιστορίας «παστίτσιο» είναι στο επόμενο επίπεδο, σαν να λέμε στον κιμά, τη σάρκα με τη σάλτσα που βρίσκεται από κάτω. Το σαρκαστικό της ανάλυσης ξεκινά από το ερώτημα «τι είναι αυτό που κάνει το άρρεν να ενδίδει στη γαλιφιά της γυναικός» όταν εθελουσίως αποδέχεται μια αθώα απόλαυση ευωδιαστών τεμαχίων παστίτσιου έναντι της ενστικτώδους ικανοποίησης της γενετήσιας ορμής του. Και αυτό ανάγεται στη σχέση του με την «Ελληνίδα μητέρα», εξ ου και όλες οι λαϊκές αναφορές σε παστίτσιο συνοδεύονται από τον προσδιορισμό «της μαμάς». Για έναν Έλληνα άντρα η γευστική αναφορά στο παστίτσιο ξεκινά απ’ την κουζίνα της μαμάς του και μόνον αν όλα πάνε πολύ καλά μεταφέρεται και στο σπίτι που μοιράζεται με την μητέρα των παιδιών του. Όντας το αγαπημένο του φαγητό ως παιδί, μέσα στην κάθε μπουκιά του περιέχεται η αίσθηση ικανοποίησης, θαλπωρής και θυσίας που η μάνα ΤΟΥ προσέφερε απλόχερα στον καλομαθημένο κανακάρη ΤΗΣ. Όταν η σύζυγος μεταφέρει το τερέν της απόλαυσης από το κρεβάτι στο ταψί, ο σύζυγος πρόθυμα ανεβαίνει πάνω του αφήνοντας κάθε μύχιες ερωτικές σκέψεις γιατί ψυχολογικά θα χορέψει νοσταλγικό τανγκό με την μαμά ΤΟΥ, θα νιώσει στην αγκαλιά ΤΗΣ, θα αισθανθεί την στοργή και προστασία ΤΗΣ και εντέλει θα νιώσει σημαντικός στην βαθύτερη ύπαρξή του! Έτσι η σύζυγος που στην ουσία υποδύεται τον ρόλο της μαμάς του, καταφέρνει να τον χορεύει στο ταψί του παστίτσιου της και γι’ αυτό, αυτός γουστάρει σα μικρό παιδί. Είναι σαφές λοιπόν ότι το παστίτσιο αποτελεί σε δεύτερο επίπεδο, σύμβολο της άρρηκτης σχέσης μάνας-γιού στην ελληνική κοινωνία και γι’ αυτό έχει τη δύναμη να συμβάλλει στην συνεκτικότητα της σχέσης του ζευγαριού.

το παστίτσιο του μπαμπάΘα μου πείτε τώρα που βρίσκεται το τρίτο επίπεδο της ανάλυσης, αυτό των χοντρών ζυμαρικών με την τρυπούλα στη μέση, που αποτελεί την βάση της διαστρωμάτωσης; Βάσει του πονήματός μου, αυτό ακριβώς είναι ο πραγματικός αχταρμάς των σχέσεων μεταξύ των οικογενειών και των περίπλοκων συνδέσεων με μυστικές διόδους επικοινωνίας ανάμεσα στα μέλη τους. Οι σχέσεις εξάρτησης, αγάπης και μίσους, αλήθειας και ψέματος, ιστοριών που διασυνδέουν παιδιά, γονείς, πεθερικά, κουμπάρους, θείους, ανίψια, κουνιάδες και ανίψια, άντε και φίλους. Σχέσεις που άλλοτε κολλάνε όπως τα μακαρόνια σε ένα παστίτσιο και άλλοτε αποσυνδέονται. Σχέσεις που μεταφέρουν τόσο την ουσία όσο και το κενό από τον ένα στον άλλο. όπως τα χοντρά ζυμαρικά με την τρύπα. Και που εθελουσίως αποκόπτονται δια της μάχαιρας, προκειμένου ο καθείς να έχει λίγα λεπτά γαλήνης μπροστά στο κομμάτι που του αναλογεί. Εκεί όπου βρίσκει πρόσκαιρα την ατομικότητά του αποσυνδεδεμένη απ’ τον μικρόκοσμο αναφοράς του, τον μικρόκοσμο των εξαρτημένων σχέσεων, από τους άλλους στο τραπέζι που έχουν τα γειτνιάζοντα κομμάτια και πριν την βρώση αποτελούσαν βαρίδι στην ανεξαρτησία του. Άλλωστε γι’ αυτό, αν το παστίτσιο είναι καλό, ο καθείς θα διεκδικήσει και επόμενο κομμάτι, διευρύνοντας τον χώρο της ατομικής του απόλαυσης. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι το παστίτσιο αποτελεί κατεξοχήν έδεσμα στο ελληνικό οικογενειακό τραπέζι, επιβεβαιώνοντας σε τρίτο επίπεδο τη θέση του ως σύμβολο της αλληλεξάρτησης της ελληνικής οικογένειας και της περιστασιακής απόλαυσης της ατομικότητάς μας, που μόνο δια της μάχαιρας επιτυγχάνεται για λίγο.

Υπό το πρίσμα της ανωτέρω ανάλυσης και έχοντας πλέον ένα ‘στιβαρό’ φιλοσοφικό πλαίσιο ερμηνείας, νομίζω ότι θα απολαύσετε κάποια δείγματα της νεοελληνικής κουλτούρας που βρήκα, με αναφορά στο ‘παστίτσιο της μαμάς’.
Το πρώτο το ανακάλυψα στο τραγούδι του Νίκου Ξύδη υπό τον άκρως λόγιο τίτλο «τι μαλάκας ήμουνα» όπου αναφέρεται στη χυλόπιτα που έφαγε απ’ την αγαπημένη του. Εκεί λοιπόν, το παστίτσιο της μαμάς της, το οποίο προφανώς δεν θα μπορεί πλέον να απολαύσει, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ελάχιστα σημαντικά που θα του λείψουν από την διακοπείσα βιαίως σχέση, σε αντίστοιχο μάλιστα επίπεδο σημασίας «με τον θεσπέσιό της κώλο» (της κόρης -όχι της μαμάς, αλλά δεν παίρνω και όρκο). Ελπίζω οι φίλες αναγνώστριες να αναγνωρίσουν την αξιακή ιεράρχηση προτεραιοτήτων του φύλου μου. Απολαύστε:

Δε κλαίω που δε μ’ αγαπάς δε κλαίω που δε θυμάσαι
Από τις τύψεις κάποτε εσύ δε θα κοιμάσαι
Δε κλαίω που παντρεύτηκες και τώρα ζεις στο Βόλο
Κλαίω μόνο γιατί έχασα την ευαίσθητη καρδιά σου
τα ναζάκια τα τρελά σου, το παστίτσιο της μαμάς σου
Και το θεσπέσιό σου κώλο… (δις)

Αντίστοιχα δεν θα απορήσετε για τα βαθύτερα νοήματα που κρύβονται πίσω απ’ το βίντεο-σουξέ του Ευτύχη Μπλέτσα με τίτλο «το παστίτσιο της μαμάς» που αφού απαριθμεί γεύσεις που δοκίμασε σ’ όλο τον κόσμο, αποκαλύπτει το απαύγασμα των εμπειριών του στο ρεφρέν «όμως τίποτα δεν συγκρίνεται με το παστίτσιο της μαμάς», συμπληρώνοντας αμέσως μετά καθησυχαστικά «που το εγκρίνει κι ο μπαμπάς».

το παστίτσιο στην νεοελληνική κουλτούρα

το παστίτσιο στην νεοελληνική κουλτούρα

Σπάζοντας λοιπόν την νεοελληνική παράδοση και τους συμβολισμούς που εγείρει η έννοια «το παστίτσιο της μαμάς», σήμερα σε παντεσπανική παγκόσμια πρώτη, θα σας αποκαλύψουμε «το παστίτσιο του μπαμπά». Άλλωστε δεν θα μπορούσε να είναι κι αλλιώς μια και στη δική μου οικογένεια (ή μάλλον θα έπρεπε να πω στις κατά καιρούς δικές μου) ήμουν και είμαι ο βασικός μάγειρας. Ως διαμορφωτής γευστικών αλλά και αξιακών παρακαταθηκών για τις τρεις μου κόρες, σας δίνω την δικιά μου συνταγή για το πώς να κατακτήσετε την καρδιά ενός άντρα, παρουσιάζοντας το παστίτσιο που κρατά σε συνεκτική σχέση μια σύγχρονη ελληνική οικογένεια, η οποία αν και δεν συνδέεται τυπικά με επίκαιρους δεσμούς γάμου, διατηρεί ισχυρούς δεσμούς αγάπης μεταξύ της αλλά και για τις γεύσεις που μοιράζεται.

Η αυθεντική εκδοχή της συνταγής χρησιμοποιεί τον ίδιο κιμά με τη σάλτσα Μπολονιέζε. Αν όμως δεν έχετε τον χρόνο να την κάνετε έτσι, παραθέτουμε μια πιο γρήγορη, πάντα όμως νόστιμη σάλτσα κιμά.

all

παστίτσιο του μπαμπά

Προετοιμασία: 40 λεπτά συν 1 ώρα στο φούρνο, αν έχετε έτοιμο τον κιμά από τη συνταγή για μπολονιέζε. Αν τον φτιάξετε με την απλή συνταγή που ακολουθεί, θα πλησιάσετε την 1:30 ώρα (συν το ψήσιμο). Υπολογίστε το χρόνο ώστε το παστίτσιο να είναι έτοιμο 2 ώρες τουλάχιστον πριν το σερβίρισμα. Δεν είναι εξαιρετικά δύσκολη συνταγή αλλά ούτε απλή λόγω των συνδυασμών. Μπορείτε να ετοιμάσετε το παστίτσιο την προηγουμένη, να το διατηρήσετε στο ψυγείο με μεμβράνη και να το ψήσετε την μέρα κατανάλωσης. Σύνθετη συνταγή, μέτριας δυσκολίας.

Υλικά για 6-8 άτομα (ανάλογα με πόσες μερίδες θέλει ο καθένας…)

500 γρ. μακαρόνια Παστίτσιο Maccheroncini No 10 Barilla
1. κ.σ. αλάτι
2 κ.σ. ελαιόλαδο
100 γρ. γραβιέρα Κρήτης τριμμένη
50 γρ. Grana Padano τριμμένη

για τη σάλτσα κιμά
800 γρ. σάλτσα κιμά από τη συνταγή μας για σάλτσα Μπολονιέζ
εναλλακτικά
3 κ.σ. ελαιόλαδο
1 μεγάλο κρεμμύδι ψιλοκομμένο
500 γρ. κιμά μοσχαρίσιο
400 γρ. σάλτσα ψιλοκομμένης ντομάτας
50 γρ. πελτέ ντομάτας
100 ml. κόκκινο κρασί
1 κ.γ. ζάχαρη
1 φύλλο δάφνης
1 μπαστουνάκι κανέλλας
2 κ.σ. ψιλοκομμένο μαϊντανό
αλάτι, πιπέρι

για την μπεσαμέλ
1 lt γάλα
2 πρέζες μοσχοκάρυδο τριμμένο
1 φύλλο δάφνης
1/2 φλυτζ. βούτυρο (100-120 γραμ.)
3/4 φλυτζ. αλεύρι
αλάτι και λευκό πιπέρι
έξτρα μοσχοκάρυδο

Ετοιμάζετε τον κιμά: Περίπτωση 1, με σάλτσα Μπολονιέζε. Ακολουθείτε τις οδηγίες της συνταγής μας. Επειδή όμως απαιτεί χρόνο (4 ώρες περίπου), αξίζει να γίνει πολλαπλάσια ποσότητα και να διατηρηθεί έτοιμη για χρήση στην κατάψυξη, σε σακουλάκια των 800 γρ. που ξεπαγώνουν εύκολα απ’ την προηγούμενη δίνοντας τον καλύτερο δυνατό κιμά για το παστίτσιο σας (ή μουσακά).
kimas gia pastitsioΕναλλακτικά, περίπτωση 2, με τα παραπάνω υλικά: Σε ανοιχτή κατσαρόλα ζεσταίνετε το ελαιόλαδο και ρίχνετε το κρεμμύδι να σοταριστεί για 5 λεπτά. Μόλις πάρει χρώμα προσθέτετε τον κιμά. Ανακατεύετε συνεχώς μέχρι το κρέας να αλλάξει χρώμα, διαλύοντας ταυτόχρονα τα μπαλάκια του κιμά που δημιουργούνται, με μια ξύλινη κουτάλα (ή με το ειδικό εργαλείο για τον πουρέ). Μετά από περίπου 5 λεπτά σοτάρισμα, προσθέτετε το κρασί και μαγειρεύετε περίπου 4 λεπτά ώστε να απορροφηθεί το περισσότερο ζουμί. Προσθέτετε τη σάλτσα ντομάτας, τον πελτέ, τη ζάχαρη, τη δάφνη, την κανέλα, αλάτι και πιπέρι και αφήνετε τον κιμά να σιγοβράσει για 30-40 λεπτά, μέχρι να απορροφηθούν τα υγρά και η σάλτσα να είναι πηχτή. Δύο λεπτά πριν κλείσετε τη φωτιά προσθέτετε τον μαϊντανό, ανακατεύετε καλά, τσεκάρετε σε αλάτι και αποσύρετε.

σπιτική μπεσαμέλ για παστίτσιο

σπιτική μπεσαμέλ για παστίτσιο

Eτοιμάζετε την μπεσαμέλ: Ζεσταίνετε το γάλα, χωρίς να βράσει, ρίχνοντας μέσα δυο πρέζες μοσχοκάρυδο και ένα φύλλο δάφνης. Σε μεσαίου μεγέθους κατσαρόλα και μέτρια φωτιά, λιώνετε το βούτυρο. Προσθέτετε το αλεύρι ανακατεύοντας με σύρμα συνεχώς μέχρι να γίνει ένα σώμα. Ρίχνετε λίγο-λίγο το γάλα, ανακατεύοντας παράλληλα σε όλη τη διάρκεια. Στα πρώτα στάδια το γάλα απορροφάται από το μείγμα αλευριού με το βούτυρο, πολύ γρήγορα. Όταν έχετε χρησιμοποιήσει περίπου το μισό γάλα η σάλτσα θα αρχίσει να γίνεται πιο αραιή. Συνεχίζετε το ανακάτεμα με το σύρμα κρατώντας τη σάλτσα σε πολύ σιγανό βρασμό, χωρίς ποτέ να την αφήσετε να κοχλάσει επίμονα, προσθέτοντας κάθε φορά λίγο απ’ το υπόλοιπο γάλα, κάτι που κατεβάζει την θερμοκρασία (περίπου 6-10 λεπτά). Συνεχίζετε να ανακατεύετε με το σύρμα, μέχρι που η μπεσαμέλ να δέσει και να είναι σχετικά παχύρρευστη. Μην ανησυχήσετε αν δεν το έχετε φτάσει στο τέλειο σημείο πήξης όσο είναι καυτή, καθώς θα κρυώνει θα δένει περισσότερο. Προσθέτετε αλάτι, πιπέρι και 2-3 πρέζες μοσχοκάρυδο (προσοχή! αν πέσει πολύ θα πικρίσει!) και την αφήνετε στην άκρη, σκεπάζοντας την κατσαρόλα με καπάκι ή διαφανή μεμβράνη για να μην κάνει πέτσα η επιφάνεια.

μακαρόνια για παστίτσιο

μακαρόνια για παστίτσιο

μακαρόνια παστίτσιο Barilla

Ετοιμάζετε τα μακαρόνια: Σε μεγάλη κατσαρόλα προσθέτετε τουλάχιστον 5 λίτρα νερό, την σκεπάζετε και την αφήνετε σε δυνατή φωτιά. Αφού έχει αρχίσει να βράζει το νερό, αφαιρείτε το καπάκι, προσθέτετε το αλάτι και αφού κοχλάσει προσθέτετε τα μακαρόνια. Τα βράζετε 2 λεπτά λιγότερο απ’ όσο γράφουν οι οδηγίες του πακέτου. Στη συνταγή προτείνουμε τα μακαρόνια Παστίτσιο Barilla (Maccheroncini n.10). Θα πρέπει να είναι αυστηρά αλ ντέντε, γιατί θα συνεχίσουν να μαγειρεύονται και μέσα στον φούρνο. Τα σουρώνετε.

το παστίτσιο του μπαμπά - τα στρώματα

τα στρώματα στο παστίτσιο

Ετοιμάζετε τo παστίτσιο: Προθερμαίνετε το φούρνο στους 180 βαθμούς C.
Σημείωση για το σωστό ταψί: Το μέγεθος του ταψιού σε συνδυασμό με το βάθος θα καθορίσουν το σχήμα των κομματιών και το ύψος των στρώσεων. Σπάνια βρίσκεται στην αγορά ιδανικό ταψί για παστίτσιο στην ανάλογη ποσότητα. Στις φωτογραφίες το ταψί είναι 37,5 Χ 29,5 Χ 6 εκατ. αλλά το έχω κάνει με τα ίδια υλικά, εντελώς οριακά και σε 30 Χ 25 Χ 6 εκατ. που το προτιμώ, γιατί ψημένο βγήκε λίγο πάνω απ’ το ύψος του ταψιού. Το ιδανικό θα ήταν κάτι περί τα 35 Χ 25 Χ 7εκατ. αλλά δεν ξέρω αν υπάρχει. Προσπαθείστε πάντως να φτάσετε πάνω απ’ τα 5 εκατοστά σε συνολικό ύψος, υπολογίζοντας με το μάτι ώστε τα μακαρόνια να είναι στα 2/3 του ύψους. Αν το ταψί που αρχικά διαλέξατε αποδειχτεί μεγάλο και το ύψος όταν απλωθούν είναι χαμηλό, μεταφέρετέ τα σε μικρότερο.

Σε ταψί (περίπου 35 Χ 25 Χ 6) απλώνετε τις 2 κ.σ. ελαιόλαδο στον πάτο και προσθέτετε τα βρασμένα μακαρόνια από πάνω, μόλις έχουν σουρωθεί. Προσθέτετε την τριμμένη γραβιέρα, 2 μεγάλες κουταλιές μπεσαμέλ (το 10-15% της ποσότητας που έχετε) και αντίστοιχη ποσότητα κιμά. Τα ανακατεύετε μέσα στα μακαρόνια, ώστε να πάνε παντού, να τα δέσουν και να τους δώσουν γεύση για να μην είναι ένα αποκομμένο στοιχείο της σύνθεσης (αυτό είναι ένα απ’ τα «μυστικά του μπαμπά»). Τα στρώνετε όσο γίνεται να έρθουν σε ενιαία ύψος πιέζοντας τα προς τα κάτω και προσθέτετε πάνω τους, όλη την ποσότητα του κιμά που έμεινε. Την ισιώνετε στο πάνω μέρος με σπάτουλα και στρώνετε με τον ίδιο τρόπο την μπεσαμέλ. Πασπαλίζετε την επιφάνεια με γκράνα λίγο μοσχοκάρυδο και τριφτό πιπέρι και τα βάζετε στον φούρνο για 1 ώρα, μέχρι η κρούστα της μπεσαμέλ να πάρει ενιαίο βαθύ μελί χρώμα.
Βγάζετε το ταψί απ’ το φούρνο και το αφήνετε να κρυώσει για τουλάχιστον 2 ώρες, ώστε να δέσουν γευστικά τα υλικά αλλά και για να μπορέσετε να κόψετε τα κομμάτια σωστά. Το κόβετε με κοφτερό μαχαίρι και ανάλογα με το χρόνο που έχει μεσολαβήσει και την θερμοκρασία περιβάλλοντος, το ξαναζεσταίνετε αν χρειάζεται σε ήπιο φούρνο 140-150C για 10-20 λεπτά περίπου.

το παστίτσιο πριν μπει στο φούρνο

το παστίτσιο πριν μπει στο φούρνο

Σερβίρισμα: Υπολογίζετε στο κόψιμο να βγουν 2-3 κομμάτια περισσότερα απ’ τους καλεσμένους, γιατί είναι απολύτως βέβαιο ότι κάποιοι θα ζητήσουν επανάληψη. Άλλωστε, έχει και ψυχολογική ερμηνεία όπως διαβάσατε στο ανωτέρω πόνημα! Πάντως, κάθε φορά που ετοιμάζετε και σερβίρετε παστίτσιο να μην ξεχνάτε να χαίρεστε τις οικογένειές σας… βγαίνει καλύτερο!

Το παστίτσιο δεν είναι απλά ένα κλασικό φαγητό της ελληνικής κουζίνας. Είναι το απόλυτο οικογενειακό ελληνικό «φαγητό-μύθος»! Και αυτό όχι επειδή αποτελεί «το πιο αγαπημένο φαγητό» μικρών και μεγάλων, περισσότερο ίσως από κάθε άλλο ελληνικό πιάτο. Ούτε γιατί η συνταγή είναι αυτόχθονη αλλά με κάποιες ασαφείς ρίζες στα Ιόνια, που επηρεάστηκαν σε επίπεδο τεχνικής και μόνον απ’ την Ιταλία (όπου σημειωτέον δεν υπάρχει ως πιάτο στην γνωστή μας μορφή). Ούτε ακόμη γιατί αποτελεί μαζί με τον μουσακά δείγμα της εισαγωγής της λόγιας κουζίνας απ’ τον Σιφναίο Τσελεμεντέ, στην απλοϊκή καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Το παστίτσιο είναι μύθος γιατί έχει ρόλο,…

Review Overview

User Rating: 3.68 ( 17 votes)
0

About greekadman

25 comments

  1. konstantinos

    (Ρητορική) ερώτηση και απορία μεγάλη. Αξίζει να κάνεις παστίτσιο τη στιγμή που υπάρχουν τα λαζάνια με ραγού? Δεν είναι λίγο υπερβολικό το τόσο πολύ μακαρόνι? Περί ορέξεως βέβαια…
    Αναγνωρίζω όμως, ότι εγώ δε μεγάλωσα με λαζάνια αλλά με παστίτσιο και αυτές τις γευστικές μνήμες έχω. Από την άλλη απ’ όταν ανακάλυψα τα λαζάνια το έχω καταργήσει γιατί λυπάμαι να πνίξω τον κιμά μου σε τόσα μακαρόνια

    • Νομίζω για αυτό επιμένει στο μέγεθος του ταψιού ο greekadman. Για να δώσει σωστή αναλογία. Επίσης η προσθήκη σάλτσας μπεσαμέλ και μπολονεζ στα μακαρόνια και ανακάτεμα βοηάνε σε αυτό. Εγώ μεγάλωσα και με παστίτσιο και με λαζάνια αλλά τα θεωρώ σαφώς διαφορετικά φαγητά :)

    • ¨Οπως ακριβώς τα λέει ο StefanosP. Η συγκεκριμένη συνταγή με τις αναλογίες της και την τεχνική της βγάζει ένα παστίτσιο που έχει τέλεια ισορροπία γεύσεων. Ούτε εμένα μ’ αρέσουν αυτοί οι τάκοι στα εστιατόρια που έχουν 5 πόντους ζυμαρικά χωρίς γεύση, 1.5 πόντους κιμά και από πάνω άλλους 3 πόντους πλαστική μπεσαμέλ σαν κάποιος να τα παράτησε διεκπεραιωτικά το ένα πάνω απ’ τ’ άλλο, για να βγάλει την ευθύνη ότι έχωσε όλα τα υλικά, από πάνω του … Εδώ υπάρχει σύνθεση των γεύσεων σε κάθε επίπεδο και το αποτέλεσμα είναι ευθέως ανταγωνιστικό των λαζανιών μπολονιέζ. Try it!

  2. Αχ… τι θύμησες!!!!
    Η αείμνηστη γιαγιά μου έκανε μια άλλη version με ψιλά μακαρόνια (Νο 6 της Ήλιος κάποτε), ανακάτευε τον κιμά, την μπεσαμέλ και τριμμένο εκλεκτό κεφαλοτύρι και τα τυλίγε σε λεπτούς κυλίνδρους φύλλου κρούστας. ΤΟ έδεσμα, ζεστο ή κρύο (το μεγαλείο κάθε παστίτσιου)
    Προσωπικά στην σάλτσα κιμά προσθέτω συνολικά μια πιπεριά διαφόρων χρωμάτων και μερικές ψιλοκομμένες ροδέλλες καυτερής πιπεριάς για μια λίγο πιο πικάντικη γεύση

  3. η μπεσαμελ για παστίτσιο θελει οπωσδήποτε αυγά,γιατι πρεπει να εχουμε μια αφρατη κίτρινη φουσκωτή κρεμούλα…μεγάλωσα με μια μαμα που κανει το καλύτερο παστίτσιο του κόσμου…κατά κοινή ομολογία,όλου του κόσμου!

  4. λίνα οικονόμου

    Το έφτιαξα για σήμερα, χρησιμοποιώντας την τελευταία δόση μπολονιέζ που είχα στην κατάψυξη. Δεν ξέρω πώς βγήκε, διότι ακόμη δεν το δοκιμάσαμε και, για να πω την αλήθεια, ανυπομονώ. Μόνο που έβαλα κεφαλογραβιέρα κι από πάνω αντί για γκράνα, διότι ξέχασα να πάρω. Ξέρω, καμία σχέση, αλλά δεν πειράζει. Θα επανέλθω για σχόλια.

  5. Καλημέρα!!!!!
    Μια ερώτηση!
    Σιγοβράζουμε τον κιμά με ανοιχτή ή κλειστή κατσαρόλα;

  6. Η ερώτησή μου είναι ίσως λίγο ανόητη, οι διαστάσεις του ταψιού είναι οι καθαρές (δηλαδή οι διαστάσεις το κενού) ή οι εξωτερικές του; Πρώτη φορά φτιάχνω παστίτσιο, το δοκιμάζω μόνο και μόνο επειδή ότι συνταγή έχω φτιάξει από το site σας έχει πετύχει! Ευχαριστώ πολύ

    • Είναι οι διαστάσεις του ταψιού, οι εξωτερικές. Η διαφορά με τον εσωτερικό ωφέλιμο χώρο είναι μερικά χιλιοστά (<0.5 εκατ.), οπότε μην σας προβληματίζει το θέμα.
      Θα το κάνετε τέλεια, είμαι σίγουρη.
      :)

  7. Πρόκειται για αριστούργημα. Τέλος.

  8. ΚΟΚΚΑΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ

    Καλημερα…ποια ειναι η γνωνη σας για μπεσαμελ με σιμιγδαλι η νισεστε??

    Θ/Κ.

    • γειά σας, τι εννοείτε?
      Γενικά, με το σιμιγδάλι, οποιαδήποτε κρέμα αλλάζει υφή, γίνεται κοκκώδης και δεν έχει την φίνα αίσθηση της καθαρής μπεσαμέλ -το χρησιμοποιούμε π.χ. στην τυρόπιτα ενίοτε, στην γαλατόπιτα κλπ. Απ’ την άλλη το νισεστέ ή τον κορνφλάουρ έχουν μεγαλύτερη ικανότητα στο πήξιμο απ’ το αλεύρι -αν μια λάιτ μπεσαμέλ βγει κάπως υδαρής και πρέπει να διορθωθεί, το νισεστέ είναι λύση. Προσωπικά, για την μπεσαμέλ χρησιμοποιώ κανονικό αλεύρι.

  9. Καλημέρα!

    Μπορώ να προετοιμασω το παστιτσιο και να το καταψυξω; Αν ναι, σε ποιο σταδιο; Είμαστε σε αναμονη του πελαργου και προσπαθουμε να οργανωθουμε καταψυχοντας μισομαγειρεμενα φαγητα για τις πρωτες μερες που δεν ξερουμε τι μας περιμενει. Εζετε μηπως να μου προτεινετε κι αλλες ιδεες;

    Ευχαριστω πολυ εκ των προτερων!

    • Γειά σας,
      Γενικά, τα βρασμένα μακαρόνια η κατάψυξη τα ταλαιπωρεί. Και το ρύζι. Μετά βγαίνουν λασπωμένα και διαλυμένα. Αν πάντως, το κάνετε, καταψύξτε το άψητο.
      Μπορείτε όμως, να καταψύξετε φαγητά με σάλτσα (κόκκινο και λευκό κρέας), λαχανικά, πολέλς σάλτσες χωριστά (μπεσαμέλ, κόκκινες, πέστο, ραγού κλπ), κρέπες γεμιστές, τάρτες, σούπες, μουσακά, όσπρια, πίτες άψητες, κροκέτες, ακόμη και κέικ και κουλουράκια.
      Εύχομαι τα κλύτερα για το νέο μέλος της οικογένειας και να είναι όλα εύκολα σ΄αυτό το τελευταίο στάδιο -το πέρασα 3 φορές και το ξέρω λίγο…
      Για ό,τι χρειαστείτε, εδώ είμαστε, μαζί σας <3

  10. Παιδιά συγχαρητήρια!!!!
    «ΤΑ ΣΠΑΕΙ»

  11. Ολυμπιάδα Καπούλα

    Πόλυ ωραία συνταγή, μόλις το φάγαμε! Θα ήθελα όμως λίγο παραπάνω κιμά…

  12. Τα 50γρ της τριμμένης Grana αναφέρονται μόνο στη λίστα με τα υλικά και δε φαίνονται να χρησιμοποιούνται κάπου παρακάτω.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*