Happy fall
elen

9 φορές αρωματική πορτοκαλόπιτα -αυτή η ‘άλλη’

 
πορτοκαλόπιτα αρωματική


αρωματική, δροσερή πορτοκαλόπιτα χωρίς φύλλο

Με αφορμή μια πορτοκαλόπιτα…

Οι συνταγές δεν σημαίνουν τίποτα μέχρι κάποιος να τις μαγειρέψει. Εκεί το μάτι παίζει, η μύτη σνιφάρει τις μυρωδιές κι η γλώσσα μπανιαρίζεται στο σάλιο όσο ετοιμάζεται για τη δοκιμή. Στο καπάκι, νάτη η άποψη και μαζί της η φλυαρία της εμπειρίας -διάβαζε συζήτηση-, ακολουθούμενες απ’ την διάδοση μετ’ ενθουσιασμού. Οι γεύσεις και οι κουζίνες του κόσμου δημιουργούν τις δικές τους τάσεις, διεθνείς και τοπικές. Ξαφνικά τα πάντα στροβιλίζονται πότε γύρω από τα cup cakes και τα μακαρόν και πότε γύρω απ’ τις συνταγές για λαχανίδες ή για βρούβες. Οι μόδες γυροφέρνουν τα τηγάνια, τις φόρμες και τις κοκότ με την ίδια ταχύτητα που αλλάζουν τις καμπύλες στα αυτοκίνητα, τις τάσεις στη μουσική, στα ρούχα και σε τόσα άλλα άκρως απαραίτητα ή μη για την αντίληψη της ζωής μας.

Φθινόπωρο-Χειμώνας 2014 & Άνοιξη-Καλοκαίρι 2015: πορτοκαλόπιτα

Μια πρόσφατη γλυκιά τάση ακούει στο όνομα ‘πορτοκαλόπιτα’ με στραπατσαρισμένο φύλλο. Προ καιρού μου την επεσήμανε η φίλη μου η Λίνα -όταν οι κολλητοί βγάζουν βόλτα τις θερμίδες που δεν θέλουν, απολαμβάνεις ξαφνικά με τον καφέ, ένα κουτί σιροπιαστό περιεχόμενο χωρίς να κάνεις τίποτα! Με απασχόλησε προς στιγμήν και μετά το ξέχασα. Μέχρι που νέο κουτί εμφανίστηκε, δεύτερο, κι άλλο μετά, τρίτο, κάποιες μέρες πριν.

«Μα, τί γίνεται με την πορτοκαλόπιτα; Ούτε ίωση νάταν», σκέφτηκα και είπα να δω τι λέει επί του θέματος ο google doctor -όπως άλλη επιστήθια φίλη αποκαλεί την μηχανή που τα ξέρει όλα. Ένας παρ’ ολίγον χαμός η διαπίστωση -αν αμφιβάλλετε, δεν έχετε παρά να γκουγκλίσετε το λινκ. Πορτοκάλια, ζάχαρη, σπορέλαιο και φύλλα κρούστας πλέκουν το γαϊτανάκι της σιροπιασμένης έμπνευσης, κλωνοποιώντας μια ίδια κατά βάση συνταγή -προφανώς και με κάποιες εξαιρέσεις, μετρημένες κυριολεκτικά στα δάχτυλα.

πορτοκαλόπιτα χωρίς φύλλο

Η μικρή Πορτοκαλένια

Αποφάσισα έτσι να παίξω λίγο με το τόσο δημοφιλές concept της πορτοκαλένιας πίτας, εκτός της πεπατημένης όμως. Έτσι, για την διαφοροποίηση της προσέγγισης και την ενίσχυση της μικρής μειοψηφίας που δεν την καταβρίσκει οπωσδήποτε με το αυθεντικό ξεπατίκωμα. Μια και δυο και τρεις πορτοκαλόπιτες εν σειρά, για να βγει η πιο αρωματική εκδοχή, εντελώς διαφορετική, η ‘άλλη’· χωρίς φύλλα με χρόνο αναμονής 3-4 ώρες να στεγνώσουν (λες και δεν υπάρχει φούρνος), γρήγορη συγκριτικά και άκρως πορτοκαλένια, τόσο που «μήτε ο γελαστός θεός την ξέρει» για να παραφράσω τον Ελύτη -πιο πορτοκαλένια με φρέσκα υλικά -όχι εσάνς- πραγματικά δεν γίνεται 😀

Τόσο πολύ τη μέθυσε ο χυμός του ήλιου
Που έγειρε το κεφάλι της και δέχτηκε να γίνει
Σιγά-σιγά: η μικρή Πορτοκαλένια!
——————–
Έτσι καθώς γλαυκόλαμψαν οι εφτά ουρανοί
Έτσι καθώς αγγίξαν μια φωτιά τα κρύσταλλα
Έτσι καθώς αστράψανε χελιδονοουρές
Σάστισαν πάνω οι άγγελοι και κάτω οι κοπελιές
Σάστισαν πάνω οι πελαργοί και κάτω τα παγόνια
Κι όλα μαζί συνάχτηκαν κι όλα μαζί την είδαν
Κι όλα μαζί τη φώναξαν: Πορτοκαλένια!
——————–
Μεθάει το κλίμα κι ο σκορπιός μεθάει ο κόσμος όλος
Όμως της μέρας η κεντιά τον πόνο δεν αφήνει
Τη λέει ο νάνος ερωδιός μέσα στα σκουληκάκια
Τη λέει ο χτύπος του νερού μες στις χρυσοστιγμές
Τη λέει κι η δρόσο στου καλού βοριά το απανωχείλι:
——————–
Σήκω μικρή μικρή μικρή Πορτοκαλένια!
Όπως σε ξέρει το φιλί κανένας δεν σε ξέρει
Μήτε σε ξέρει ο γελαστός Θεός
Που με το χέρι του ανοιχτό στη φλογερή αντηλιά
Γυμνή σε δείχνει στους τριανταδυό του ανέμους!
——————–
Οδυσσέας Ελύτης, Η Πορτοκαλένια, από τη συλλογή ‘Ήλιος ο πρώτος, Παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα, 1943

πορτοκαλόπιτα αρωματική χωρίς φύλλο

Πόσα πορτοκάλια μπορεί να έχει μια πορτοκαλόπιτα;

Ούτε τρία ούτε πέντε ούτε επτά. Εννέα συνολικά πορτοκάλια, εντός και εκτός -οι φρέσκες ναβελίνες βρίθουν στην αγορά και κοστίζουν γύρω στα 40 λεπτά το κιλό. Μπήκαν μέσα στην γλυκιά πίτα και πάνω της, βούτηξαν στο ελαφρύ σιρόπι, που έγινε τόσο όσο χρειάζεται για να είναι το γλυκό υγρό και όσο μπορεί να απορροφήσει εντελώς, χωρίς να λιμνάζει στο πιάτο και να λιγώνει σαν έτοιμο γαλακτομπούρεκο· είναι δε κομψά αρωματισμένο με λικέρ πορτοκαλιού.

Με δυό λόγια: Κάναμε μια ξεχωριστή πορτοκαλόπιτα παντός καιρού, ανεξάρτητη από τα φύλλα κρούστας και τις τάσεις, με άρωμα και γεύση από πάνω ως κάτω, και ντυμένη στα πορτοκάλια. Είναι συγκριτικά ελαφριά και οριακά γλυκιά, απολαυστική με τον καφέ ή το τσάι και άψογη δίπλα σε μια μπάλα παγωτό. Αν επιμένετε με την υπερβολική ζάχαρη, αυξήστε την κατά 30-50 γραμ. στο εσωτερικό, αλλά όχι στο σιρόπι.

Δοκιμάστε την και μάλιστα δροσερή· την βρήκα πιο ωραία βγαλμένη απ’ το ψυγείο, κι αφήστε ένα σχόλιο με τη γνώμη σας. Μια συνταγή δεν σημαίνει τίποτα πέρα από μια απλή καταγραφή μέχρι κάποιος να την κάνει.

πορτοκαλόπιτα αρωματική χωρίς φύλλο

αρωματική πορτοκαλόπιτα χωρίς φύλλο

Προετοιμασία: 30 λεπτά και 50 λεπτά περίπου όλα τα υπόλοιπα. Περί την 1 ώρα και 20 λεπτά συνολικά. Μπορείτε να κάνετε το σιρόπι την προηγουμένη και να το ζεστάνετε πριν το ρίξετε πάνω στο γλυκό. Θα χρειαστείτε φόρμα με αποσπώμενο πάτο. Εύκολη συνταγή.

Υλικά (για 12 κομμάτια)
180 γραμ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
100 γραμ. σκόνη από αμύγδαλα ασπρισμένα
120 γραμ. ζάχαρη
1 κ.γ. μπέικιν πάουντερ
1 κ.γ. σόδα
1 πρέζα αλάτι
3 μεγάλα αυγά ή 4 μεσαία
120 γραμ. βούτυρο λιωμένο και έξτρα (μη λιωμένο) για το άλειμμα της φόρμας.
ξύσμα και χυμός από 2 πορτοκάλια
——————–
6 λεπτόφλουδα πορτοκάλια μεσαία προς μικρά κομμένα σε λεπτές φέτες (περί τα 4 χιλιοστά)
——————–
για το σιρόπι
1 lt νερό
250 γραμ. ζάχαρη
χυμός από 1 πορτοκάλι -προσθέστε το ξύσμα στα 2 προηγούμενα
1/2 φλ. (125 ml) Cointreau

Ετοιμάζετε το σιρόπι και τα πορτοκάλια: Σε φαρδύ κατσαρόλι και μέτρια προς δυνατή φωτιά βάζετε το νερό και την ζάχαρη. Ανακατεύετε να διαλυθεί η ζάχαρη και φέρνετε σε σημείο βρασμού. Βράζετε (μέτρια φωτιά) για 10-12 λεπτά.
πορτοκαλόπιτα αρωματική - σιρόπιΠροσθέτετε τις φέτες πορτοκαλιού και σιγοβράζετε (μέτρια προς χαμηλή φωτιά) για 15 λεπτά. Αποσύρετε και αφήνετε το σιρόπι ως έχει (με τα πορτοκάλια μέσα) να μισοκρυώσει (20-30 λεπτά). Σουρώνετε, κρατάτε στο σουρωτήρι τις φέτες να στραγγίξουν κάπως και επιστρέφετε το σιρόπι στο κατσαρόλι.
Προθερμαίνετε τον φούρνο στους 190 βαθμούς C.

Ετοιμάζετε τη φόρμα: Επιλέγετε φόρμα με αποσπώμενο πάτο, την βουτυρώνετε καλά και στρώνετε τον πάτο και τα πλαϊνά της με φέτες πορτοκαλιού – θα χρησιμοποιήσετε περίπου τις μισές.
Τις υπόλοιπες πολτοποιήστε τις στο μπλέντερ -δεν χρειάζεται να γίνουν εντελώς κρέμα.
αρωματική πορτοκαλόπιτα - παρασκευήΕτοιμάζετε την πορτοκαλόπιτα: Σε μπολ βάζετε το αλεύρι, την αμυγδαλόσκονη, την ζάχαρη, το μπέικιν πάουντερ, τη σόδα και το αλάτι. Ανακατεύετε καλά.
Σε άλλο μπολ χτυπάτε ελαφρά τα αυγά, προσθέτετε τα πολτοποιημένα πορτοκάλια, το λιωμένο βούτυρο, το ξύσμα και τον χυμό. Ανακατεύετε, προσθέτετε το μείγμα του αλευριού και το ενσωματώνετε πλήρως χρησιμοποιώντας σπάτουλα ή σύρμα (1-2 λεπτά).

Αδειάζετε το μείγμα στην φόρμα -με κάποια προσοχή ώστε να μείνουν τα πορτοκάλια στη θέση τους-, ισιώνετε την επιφάνεια και βάζετε στον προθερμασμένο φούρνο.
Ψήνετε για 50 λεπτά περίπου, ανάλογα με τον φούρνο. Ελέγξτε το αποτέλεσμα στα 40 λεπτά, μήπως έχει πάρει πολύ χρώμα και αν ναι, σκεπάστε με αλουμινόχαρτο για ναμην καεί η επιφάνεια. Μπορείτε επίσης να κάνετε το τεστ της οδοντογλυφίδας, τσεκάροντας αν βγαίνει καθαρή.
αρωματική πορτοκαλόπιτα σιροπιασμένηΌσο ψήνεται η πορτοκαλόπιτα: Προσθέστε στο σιρόπι τον χυμό του ενός πορτοκαλιού, βάλτε το σε μέτρια φωτιά και δέστε το μέχρι να έχετε μια ποσότητα περί τα 300 ml (15-20 λεπτά). Προσθέστε το Cointreau και ανακατέψτε. Διατηρήστε το σχετικά ζεστό.
Σημείωση: 1. Βολεύει να ξεκινήσετε τη διαδικασία αυτή στο 30λεπτο από το ψήσιμο του γλυκού ώστε το σιρόπι να είναι ήδη αρκετά ζεστό όταν η πορτοκαλόπιτα βγει απ’ τον φούρνο.
2. Αν δεν θέλετε να χρησιμοποιήσετε αλκοόλ, κρατήστε το τελικό υγρό του σιροποιού γύρω στα 400 ml.

Ολοκλήρωση: Βγάζετε το γλυκό και το τρυπάτε με οδοντογλυφίδα σε αρκετά σημεία στην επιφάνεια. Το ακουμπάτε σε δίσκο (ακόμη και οι κλειστές αποσπώμενες φόρμες έχουν διαρροές) και ρίχνετε πάνω του σιγά-σιγά το σιρόπι ώστε να το απορροφάει.
Αφαιρέστε το πλαϊνό τμήμα της φόρμας, εφαρμόστε στην επιφάνειά της το πιάτο σερβιρίσματος και αναποδογυρίστε την με σχετική προσοχή. Αφαιρέστε το πάτο -με την βοήθεια ενός μαχαιριού, αν χρειάζεται. Αφήστε να κρυώσει και βάλτε την πορτοκαλόπιτα στο ψυγείο για 1-2 ώρες. Είναι ωραιότερη κρύα.

About pandespani

4 comments

  1. Μιχάλης Δεμερτζής

    Θέμα «Πορτοκαλόπιτα» που αναρτήσατε.
    Με τόσα πορτοκάλια που περιλαμβάνει είναι φυσικό να έχει έντονο άρωμα πορτοκαλιού.Όμως τόσα πορτοκάλια δεν πικρίζουν το αποτέλεσμα ;Διότι αυτά που γαρνίρετε το γλυκό,έτσι που τα τοποθετείτε,είσαι υποχρεωμένος να τα φας…..Τα άλλα που είναι πολτός περιλαμβάνουν (απ’ ότι καταλαβαίνω )και το άσπρο …..

    • ΕΧΩ την εντύπωση ότι όταν τα πορτοκάλια βράσουν «ξεπικρίζουν». Αλλά ας μιλήσει η Δέσποινα που είναι πιο έγκυρη.

    • Όντως, τα πορτοκάλια ξεπικρίζουν στο βράσιμο. Το άρωμα προκύπτει πρωτίστως από το ξύσμα. Θεωρητικά, αυτό μπορεί να το πετύχει κανείς, χωρίς να χρησιμοποιήσει τα πορτοκάλια. Αυτά επηρεάζουν την γεύση της ζύμης. Οι ροδέλες ειναι λεπτές (3-4 χιλ.) και τρώγονται. Αλλά, αν δεν αρέσουν σε κάποιον, τις παραλείπει στη βάση και βάζει κάποιες σιροπιαστές ή περισσότερο γλασαρισμένες στην επιφάνεια.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*