memorability: τα φειδωλά σχέδια μιλάνε πολύ

 
02/07/2014
 

Λεώνη Γιαγδζόγλου, Μemorability: Where my heart belongsΚάποτε ο Χέμινγουεϊ βρισκόταν με μια παρέα συγγραφέων στο νεοϋορκέζικο Luchow’s, το θρυλικό εστιατόριο όπου πολλές προσωπικότητες των τεχνών (μουσικής και ψυχαγωγίας πρωτίστως) και η επιχειρηματική αφρόκρεμα της εποχής απολάμβαναν γερμανική κουζίνα (λουκάνικα και ξινολάχανο) εμπλουτισμένη με αυστριακά σνίτσελ, κυνήγι και οριζινάλ βιενέζικη ζάχερτόρτε. Κι ενώ έτρωγαν, ο Χέμινγουεϊ που όλοι αποκαλούσαν ‘Μπαμπά’ (δες και papa doble) ισχυρίστηκε ξαφνικά πως μπορούσε να γράψει μια σύντομη ιστορία, ικανή να κάνει κάποιον να δακρύσει, αλλά τόσο σύντομη που να αποτελείται μόνον από έξη λέξεις. Βεβαίως οι συνάδελφοι συγγραφείς γέλασαν –συμβαίνει πάντα- οπότε ο Χέμινγουεϊ πρότεινε να βάλουν στοίχημα και από ένα 10δόλαρο ο καθείς στο τραπέζι. Αν έχανε, θα πλήρωνε το σύνολο, αν όμως κέρδιζε, θα κρατούσε όλο το ποσό. Στην παρέα φάνηκε καλό το ντιλ και άπαντες συμφώνησαν. Αυτός πήρε μια χαρτοπετσέτα, έγραψε τις 6 λέξεις και την έδωσε να την δουν. Οι συνάδελφοι έχασαν (δεν θα είχαμε και ανέκδοτο αλλιώς) και ο ‘μπαμπάς’ Ερνέστο  κέρδισε το στοίχημα. Η ιστορία που είχε γράψει έλεγε: ‘Πωλούνται: Μωρουδιακά παπούτσια. Δεν φορέθηκαν ποτέ” (For sale: Baby shoes. Never worn.).
Μα πως το σκέφτηκε; Αναρωτιέται εύλογα κανείς μπροστά σε τόση περιεκτική νοήματος οικονομία λέξεων. Το ίδιο ακριβώς αναρωτιέσαι βλέποντας τα σχέδια της Λεώνης Γιαγδζόγλου.

Leonie, memorability Aφαιρετικές μαυρόασπρες εικόνες, σχέδια γραμμικά φειδωλής γραφής. Λίγες γραμμές, οι απολύτως απαραίτητες διακόπτουν ελάχιστα το κενό και το αφήνουν μετά ελεύθερο να μιλήσει. Τα σχέδια είναι ακόμη πιο φειδωλά σε χρώμα: μαύρες γραμμές σε άσπρο φόντο ή το αρνητικό τους όπως στα εμφανισμένα φιλμ παλιότερα, ένα κοντράστ που ορίζει τα άκρα και οδηγεί στο νόημα, απαγορεύοντας να αφαιρεθείς ή να παρεκκλίνεις. Η αίσθηση της κίνησης, σαφής όπου χρειάζεται, υπάρχει λες και ανασαίνει μέσα τους τυχαία -αλλά στη σωστή στιγμή- μια λεπτομέρεια: ‘Where my heart belongs’ – Μα πως το σκέφτηκε;’ Μια, δυο, τρεις πέτρες στο μαύρο κενό. Μπλουμ, το ακούς.
Η Λεώνη αποτυπώνει σκέψεις και συναισθήματα σ’ ένα tablet, σχεδιάζοντας την ελάχιστη διαδρομή για να τα αντιληφθείς, αν απ’ την αρχή δεν τα νιώσεις. ‘Dark’: μια παχιά λευκή γραμμή στην σκοτεινή άβυσσο σέρνεται πίσω από μια βαρυφορτωμένη φιγούρα-τελεία. Αναχώρηση. Φόβος και μη-φόβος, ταξίδι, φόβος φιλικός, γνώριμος, ακόμη και ελκυστικός. Ή έστω ουδέτερος, αδιάστατος, μαγικός, για να τον κάνει ο καθένας όπως θέλει, καλό ή κακό. Να χαθεί σ’ αυτόν αν επιλέξει να είναι άβουλη τελεία ή να τον δει από ψηλά, σαν τρίτος, παρατηρητής του όποιου δικού του φόβου. H ματιά του θεατή αποφασίζει και κατατάσσει το θετικό ή αρνητικό διάβασμα της εικόνας. Ελευθερία της (υποκειμενικής) αλήθειας.

Leonie, memorability: ‘Dark’, ‘Falling planet’,‘Catching the boat’ ‘Esoteric’Leonie, memorability, 'Τhe collector'Η Λεώνη Γιαγδζόγλου έχει προσωπική γραφή που δημιουργεί impact. Μου θύμισε την Kara Walker και τον συγκρουσιακό τρόπο που ενσωματώνει τους φανταστικούς εφιάλτες στα ασπρόμαυρα κοπτικά καθώς διερευνά με κινηματογραφική αίσθηση τα θέματα βίας, ρατσισμού και ταυτότητας. Μόνο που μέσα στο αποτύπωμα της Λεώνης (ανάλογα σχεδόν ημιτελές σε φολκλόρ χαρακτήρα με της Walker), ο μικρός άνθρωπος, μια στιλάτη καρικατούρα όταν γίνεται πιο διακριτή από μια σχηματική ανθρώπινη φιγούρα, παρωδεί τη νοσταλγία, παίζει με το βάρος του θέματος μετατοπίζοντάς το (‘The old days and nights’), με τα μεγέθη (‘Difficult and very difficult’), την αντίληψη (‘Falling planet’, ‘Esoteric’), τα συναισθήματα (‘I own the night for you’), την προσδοκία (‘Catching the boat’) και τις ψευδαισθήσεις (‘The Collector’).

Leonie, memorabilityΤα σχέδιά της είναι μαζί ευάλωτα και σκληρά. Σαν ποιήματα. Αυτό που σου μένει είναι μια προσωπική απαγγελία, ο ρυθμός που διαλέγεις να διακόψεις τις ανάσες σου. Ο κόσμος μπορεί να είναι αναστρέψιμος ή να μην είναι: Δύο αντίθετες αλλά ήρεμες, σχεδόν ζεν εκδοχές για να φορτίσεις την δική σου συγκινησιακή αξία με αμήχανη αδυναμία ή με τη διάθεση αναζήτησης που το ερευνητικό βλέμμα κοιτάζει στο μικροσκόπιο. ‘Too late’. ‘Lost’ – ο άνθρωπος-τελεία λίγο πιο ευδιάκριτος με τις βαριές του βαλίτσες στο αραχνοΰφαντο σταυροδρόμι.
Οι διαστάσεις των μορφών ορίζουν τις νοηματικές. Eπιμήκης παντού η φιγούρα πρωταγωνιστεί στο μη- χρώμα: μαύρο θέατρο, αισθητική παραβολή τύπου Dogville. Επαναπροσδιορισμός μαζί της πραγματικότητας, αλλά ποιας ακριβώς; Η συνύπαρξη του τεχνητού και πραγματικού απασχολεί την τέχνη απ’ το ’80. Πολλά θέματα θίγονται μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο: κοινωνικά, γενετικά, ταυτότητας, μεταλλάξεων κάθε μορφής. Το απρόβλεπτο αποτελεί μόνιμο παράγοντα αμφισβήτησης κάθε προηγούμενου δεδομένου, που μιξάρει την γνώση για την καθημερινότητα back to back με το συναίσθημα: ‘Take me to the moon’. Okey και μετά; Άγνωστο. Αυτό το ‘μετά’ στα σχέδια της Λεώνης δεν τρομάζει. Διαγράφει συχνά τα όρια μιας μοναξιάς χωρίς εμφανείς δυσλειτουργίες και ανοιχτής επενδύσεων. Η φιγούρα δεν ασφυκτιά. Ο θεατής αντικρίζει κάτι βαθιά οικείο στην ψυχική του κατάσταση και τη μνήμη που ξεδιαλύνει τα ‘αξιομνημόνευτα’. Memorability. M’ αυτή τη ματιά στα ‘αξιομνημόνευτα’ χωράνε και τα άβολα συμπτώματα κάθε ιστορίας, κι όσα σπρώχνουν στην αμφισβήτηση της πολιτιστικής κουλτούρας και ωθούν αναγκαστικά στην αισθητικότητα.

Λεώνη Γιαγδζόγλου, κεραμικάΗ Λεώνη της τέχνης προέρχεται απ’ τη διαφήμιση, είναι συνιδιοκτήτρια της εταιρίας branding Milk και αγαπημένη φίλη του pandespani. Αυτή είναι η δεύτερη φορά που εκτίθεται καλλιτεχνικά, συμμετέχοντας στην ομαδική έκθεση Togethere4 που γίνεται στη Δημοτική Πινακοθήκη Μυκόνου (1-10 Ιουλίου). Ο τίτλος της σειράς των 52 σχεδίων (ντυμένα με πλέξιγκλας που αντιμετωπίζεται ως μέρος του έργου) είναι ‘Memorability’ και παρουσιάζονται ταυτόχρονα με κεραμικά της έργα (η άλλη της αγάπη) σε λιτές φόρμες, όλα κομμάτια μοναδικά.

Τogether4Στην έκθεση Togethere4 μετέχουν επίσης οι καλλιτέχνες: H ζωγράφος Σοφία Γαϊτάνη με τη συλλογή ‘LIFE, the sounds of silence’, ο σχεδιαστής μόδας Πάνος Απέργης με τα εικαστικά έθνικ στυλ παλτό του και ο Γιώργος Συρίγας που κάτω από τον τίτλο ‘Sail and Fly’ δημιουργεί με χαρτί τρόπους διαφυγής για τα συναισθήματα, κατασκευάζοντας ελληνικές βαρκούλες και αεροπλάνα. Tα εγκαίνια της έκθεσης είναι στις 4 Ιουλίου, 9 το βράδυ. Αν εκδράμετε στο κυκλαδίτικο νησί, να την δείτε.

Σημειώσεις
1. Αν ο Χέμινγουεϊ έγραφε στα ελληνικά θα κέρδιζε το στοίχημα με καλύτερο σκορ: μόνο 4 λέξεις. ‘Πωλούνται: Μωρουδιακά παπούτσια. Αφόρετα’, αν και το ‘αφόρετα’ έχει λιγότερη συναισθηματική φόρτιση από το ‘ποτέ’ –τα παιχνίδια της γλώσσας γαρ.
2. Η ιστορία που έχει πάρει διαστάσεις ανέκδοτου είναι εντυπωσιακή αλλά όχι εξακριβωμένη. Μπορείτε να δείτε περισσότερα εδώ και εδώ. Εντούτοις, η εγγονή του Χέμινγουεϊ έχει καθιερώσει εδώ και 33 χρόνια τον διεθνή διαγωνισμό Lorian Hemingway Short Story Competition για νέους συγγραφείς που γράφουν σύντομες ιστορίες.

Print Friendly, PDF & Email
5

Newsletter

Εισαγάγετε το email σας και ενημερωθείτε για τα τελευταία νέα μας και για τις εκδηλώσεις μας

    Leave A Comment